نخستین کسی که از ترازو استفاده کرد

امام سجاد علیه السلام فرموده اند:نخستین کسی که در داد و ستد از ترازو استفاده کرد شعیب بود.قوم او هنگام داد و ستد،کالا را به گونه ای کامل تحویل نمی دادند.خداوند به خاطر کم فروشی شان زلزله ای سخت برای آنان پدید آورد که خانه و هستی شان را نابود کرد.

منبع:قصص الانبیاء راوندی،ص۱۴۲

همسایه بد

لقمان فرزندش[ناتان]را چنین پند می داد:فرزندم،من بارهای سنگینی را همچون تخته سنگ ها و تکه های آهن را بر دوش برده ام ولی هیچ یک همچون همسایه بد بر دوشم سنگینی نکرده است.

منبع:قصص الانبیاء،ص۴۶۸

وظیفه مدیران و رهبران در برابر حوادث

منظور ازرویدادهای ناگهانی،مسائل پیش بینی نشده و حوادث غیر متعارف،مانند آتش سوزی،از کار افتادن دستگاه‌ها،استعفای گروهی کارمندان،زلزله،حمله‌ی ناگهانی دشمن و مسائلی از این قبیل است.وظیفه‌ی مدیران و رهبران در برابر این حوادث،حفظ خونسردی و رهبری عاقلانه‌ی امور می‌باشد.امیرالمومنین علی علیه سلام می‌فرماید:ولا تکن عند النعماء بطرا ولا عندالباساء فشلا؛نه در هنگام اقبال نعمت مغرور و خوشحال باش و نه در هنگام شدائد،سست و ترسو و ضعیف.همه‌ی انسان‌های بزرگ تاریخ،اعم از انبیا و اولیا و مصلحان و علما و کسانی که نقشی در تکامل و رشد انسان‌ها داشته اند،همه و همه مردانی مقاوم و نیرومند در برابر مشکلات بوده اند و هرگز سختی‌ها زانوی آنان را خم نکرده و همانند کوه در برابر طوفان حوادث ایستاده‌اند.در روایتی نقل شده که حضرت مسیح علیه السلام فرمود:انکم لاتدرکو ما تحبون الا بصبرکم علی ماتکرهون؛همانا شما به آنچه دوست دارید نمی‌رسید،مگر با صبر در برابر ناملایمات.صبر و پایداری در مقابل مشکلات و مقاومت برای حل‌ آنها،سختی‌ها و راحتی‌ها و تلخی‌ها و شیرینی‌ها را در هم آمیخته و سرانجام باید دانست که در پایان ناملایمات،راحتی و آسایش وجود دارد.قرآن مجید می‌فرماید:فان مع العسر یسرا ان مع العسر یسرا؛بنابراین مسلم با سخت آسانی است و مسلما با سختی آسانی است.

منبع:نهج البلاغه،نامه۳۳_بحارالانوار،ج۷۹،ص۱۳۷_قرآن مجید،سوره انشراح،آیه۵و۶

حاکمیت بر مردم در چه صورتی ارزش دارد

عبدالله بن عباس می گوید:در منزل《ذی قار》بر امیرالمومنین علیه السلام وارد شدم.ذی قار محلی بوده است در نزدیکی بصره که حضرت برای جنگ با مردم بصره به همراه لشکریان خود در آن جا جمع شده بودند.در حالی که حضرت مشغول وصله زدن کفش خود بود.آن حضرت به من فرمود: قیمت این کفش چقدر است؟من گفتم این کفش قیمتی ندارد.آن گاه امام فرمود:به خدا سوگند این کفش بی ارزش را بیشتر از حکومت بر شماها دوست دارم،مگر آن که حقی را به پا دارم و یا باطلی را دفع کنم.در این روایت حضرت علی علیه السلام با صراحت می فرماید حاکمیت بر شما در صورتی که زمینه ای برای برپاداشتن حق و مبازره با باطل باشد،ارزش دارد و الا کفش وصله ای و بی ارزش، دوست داشتنی تر خواهد بود.همچنین امیرالمومنین علیه السلام می فرماید:من از رسول خدا(ص)بارها شنیدم که می فرمود:هرگز پاک و آراسته نگردد امتی که حق افراد ضعیف در آن جامعه از قدرتمندان بدون ترس و لکنت زبان گرفته نشود.

منبع:نهج البلاغه،خطبه۳۳ونامه۵۳

انسان بر سر دو راهی

از نظر اسلام،انسان تنها موجود جهان آفرینش است که در برابر او دو راه قرار داده شده است.یکی راه خیر،راهی به سوی پاکیها و هدایت و دیگری راه شّر،راهی به سوی گناه و تباهی.خداوند به انسان توان انتخاب یکی از این دو راه را بخشیده است.در قرآن مجید می فرماید:"فالهمها فجورها وتقویها"سپس فجور و تقوا[شر وخیر]را به او الهام کرده است.و درجای دیگر می فرماید:"و هدیناه النجدین"و او را به خیر و شرش هدایت نمودیم.از این دو آیه و برخی آیات دیگر معلوم می شود که اگر کسی در مسیر صحیح قرار گرفت و راه رشد پیشه کرد،هر حرکت که برای رضای خدا انجام دهد، اجر و پاداش دارد.اما اگر در مسیر باطل قرار گرفت به جایی می رسد که از مرتبه والای انسانی سقوط می کند و از حیوانات پست تر می شود.قرآن مجید در مورد انسانهایی که از پذیرش حق و راه هدایت سر باز می زنند،چنین می فرماید:"اولئک کالانعام بل هم اًضل اولئک هم الغافلون"آنان همچون چهارپایانند،بلکه گمراهتر،اینان همانا غافلانند.

منبع:قرآن مجید،سوره شمس،آیه۸-سوره بلد،آیه۱۰ و سوره اعراف آیه۱۷۹